Update restauratie Hinsz orgel Martinikerk Bolsward

Bij de start van de werkzaamheden op 1 september werden alle te restaureren onderdelen gedemonteerd. Alle pijpen werden van de windladen afgenomen, ingepakt en getransporteerd naar de werkplaats in Zaandam, evenals de frontpijpen.

De zes blaasbalgen, windkanalen, claviatuur, speel- en registermechanieken en delen van de orgelkas en windladen werden eveneens gedemonteerd en getransporteerd naar de werkplaats.

In de werkplaats werden de onderdelen eerst gedocumenteerd en gerangschikt. Vervolgens vond er een zogenaamd ‘detailleringsoverleg’ plaats tussen orgelmaker, adviseur en rijksorgeladviseur. In dit overleg werd de methodiek van restaureren voor ieder afzonderlijk onderdeel besproken en vastgelegd, waarna de eigenlijke restauratiewerkzaamheden een aanvang namen.

In de panelen van de orgelkas was veel krimpschade opgetreden. Panelen pasten niet meer in de sponningen en grote scheuren waren opgetreden. Momenteel worden de panelen hersteld door het inlijmen van zogenaamde houten veren: de scheuren en de krimp worden hiermede opgeheven door het inlijmen van nieuw hout: eikenhout aan de frontzijde en grenenhout aan de achterzijde van het orgel.

Van de zes blaasbalgen waren er recent nog maar drie in werking, de overige drie waren reeds lang buiten werking gesteld. Bij deze restauratie worden alle zes de blaasbalgen weer gerestaureerd, zodanig dat na restauratie het orgel weer op klassieke wijze zonder motor bespeeld zal kunnen worden, door het ‘treden van de balgen’. Hoewel dit zeker niet standaard zal gebeuren geeft dit toch een meerwaarde aan het orgel: de orgelklank met ‘getreden balgen’ is fraaier en rustiger dan de klank die wordt voortgebracht door een windmachine.

Op dit moment zijn alle zes de blaasbalgen gerestaureerd en alweer klaar voor transport naar Bolsward. Alle balgen zijn opnieuw voorzien van een binnen- en buitenbelering van fijn rundleer, de houten onderdelen zijn verlijmd, krimpschade werd opgeheven. Nu de zes balgen zijn gerestaureerd zullen de overige onderdelen van de windvoorziening worden hersteld: de windkanalen, conducten en tremulant. De panelen van de orgelkas worden thans hersteld. Krimpschade wordt opgeheven door aanvulling of inlijming van nieuw eiken- of grenenhout.

Aan de frontzijde worden de nieuw ingelijmde houten veren gekleurd in de donker eiken kleur van de orgelkas. In de achterwand van de orgelkas blijven de nieuw ingelijmde delen van grenenhouten zichtbaar.

Er is een begin gemaakt met het herstel van het pijpwerk. Het houten pijpwerk wordt gecontroleerd op krimpschade. Scheuren en losse lijmnaden worden opnieuw verlijmd, de pakkingen van de gedekte pijpen worden opnieuw voorzien van leer en vilt. Het metalen pijpwerk wordt gecontroleerd op deuken, losse soldeernaden, beschadigingen aan bovenranden, steminrichtingen, zijbaarden en pijpvoeten en waar nodig hersteld. De metalen pijpen worden alle gecontroleerd op de aanwezigheid van corrosie. Zo nodig worden hiertegen maatregelen getroffen.

Binnenkort wordt ook een begin gemaakt met het herstel van de claviatuur, zowel technisch als cosmetisch. Ook zal een begin gemaakt worden met het herstel van de speel- en registermechanieken.

Via de facebookpagina Hinsz orgel Martinikerk